آخرین اخبار:
آخرین به روزرسانی: ۱۳ آذر

قربانیان سیگار؛همفری بوگارت تا منصور پورحیدری

۱۸ آبان ۱۳۹۵ سرآشپز
قربانیان سرشناس سیگار؛ از همفری بوگارت تا منصور پورحیدری

سایت آشپزباشی – علی منصوری| چند روزی بیشتر از درگذشت و خاکسپاری یکی از شهیرترین بازیکنان و مربیان تاریخ فوتبال ایران نمی گذرد. منصور پورحیدری یکی از قدیمی ترین بازیکنان زنده تیم فوتبال استقلال تهران (تاج سابق) و از جمله پر افتخارترین مربیان باشگاهی فوتبال ایران، روز ۱۴ آبان بر اثر عوارض ناشی از سرطان ریه درگذشت و خیل طرفداران تیم فوتبال استقلال تهران به طور اخص و دوستداران فوتبال ایران به طور اعم را در غم و اندوه فرو برد.
در این چند روز سیل پیام های تسلیت، ابراز تاسف و همدردی های بی شائبه مردم، ورزشکاران، هنرمندان و حتی سیاستمداران بود که سایت های خبری، خبرگزاری ها و روزنامه های کثیرالانتشار را در می نوردید و به حق، فراغ مرد جنتلمن و پر افتخاری را که شاید تا سال های سال ورزش و فوتبال ایران دیگر چون اویی را به خود نبیند، فریاد می زد. اما… گویی این وسط چیزی از یاد همه رفته بود!

منصور پورحیدری و حقیقتی که گم شد!

اما این میان چیزی که از قلم افتاد و فراموش شد چرایی این اتفاق بود. اینکه چرا منصور پورحیدری به عنوان یک ورزشکار حرفه ای سابق و یک مربی فعلی باید در سن ۷۰ سالگی به دلیل سرطان ریه جان به جان آفرین تسلیم کند؟ این موضوع احتمالاً برای خبرنگاران ورزشی نویسی که عمری را در میادین ورزشی و تحریریه ها منصور خان پورحیدری را از نزدیک دیده و نفس به نفسش داده بودند چندان عجیب نبود. آن ها که سیگار پشت سیگارها را دیده و شاهد بودند منصورخان چطور هر نخ سیگار را با آتش سیگار قبلی روشن می کند، احتمالا بهتر از هر کس دیگری دلیل و چرایی ابتلای این مرد دوست داشتنی به سرطان ریه را درک می کردند.
این روزها شاید همه آن هایی که در غم فراغ منصور پورحیدری اشک می ریزند در لا به لای خاطرات شان یادی هم از ناصر حجازی دروازه بان شهیر فوتبال ایران کنند، که او هم از همین درد به جهان باقی پر کشید؛ سرطان ریه. برای آن هایی که دستی بر آتش فوتبال ایران دارند دلیل بیماری ناصر حجازی احتیاجی به توضیح ندارد چون او نیز همچون یارِ تازه درگذشته خود انس و الفتی دیرینه با سیگار داشت و دست آخر سلامتی و عمر خود را به پای این معشوق شهرآشوب گذاشت.

سرطان ریه، سیگار و توضیح واضحات!

در خصوص رابطه بین سرطان ریه و سیگار بسیار گفته و متاسفانه کمتر شنیده شده است! چه آنکه اگر گوش شنوایی بود لابد در آمار مصرف سرانه سیگار در جهان و ایران تکانی حاصل می آمد که خب تا کنون اینچنین نشده است. بارها و بارها گفته شده است که شایع ترین علت ابتلا به این سرطان استعمال دخانیات (تا ۹۰ دردصد) بوده و تنها ۱۰ درصد موارد ابتلا به عوامل دیگر چون ژنتیک، گاز رادون، آزبست و آلودگی هوا مربوط می شود.
احتمالاً دانستن این واقعیت که در سراسر دنیا، سرطان ریه اصلی ترین دلیل مرگ و میر مربوط به سرطان در بین زنان و مردان بوده و یک میلیون و ۵۰۰ هزار مرگ و میر در سال را به خود اختصاص می دهد نیز تاثیری در رفتار پر خطر سیگاری ها و قلیانی ها و پیپ کِش ها نخواهد گذاشت. این میان تنها شاید بتوان مرگ افراد مشهور و اسم و رسم داری را که قربانی دود سیگار شده اند به عنوان تلنگر و زنگ خطری برای همه آنانی که اگر روزی یک پاکت سیگار نخریده و دود نکنند گویی آسمان شان به زمین رسیده به صدا درآورد تا شاید به این بیاندیشند که این دود به ظاهر سحرانگیز وقتی با نامداران چنان می کند از من و توئه عادی و عامی که در خانه نشسته و ماست مان را سر می کشیم و سیگارمان را دود می کنیم نیز نخواهد گذشت!

داستان دنیای ورزش و سیگار: از قضا سرکنگبین صفرا فزود!

استفاده از این مصرعِ گویای شعر حضرت مولانا در میان تیتر که البته جزو ضرب المثل های مشهور ایرانی هم هست بی دلیل نیست. قصه «از قضا سرکنگبین صفرا فزود» به موقعیتی اشاره دارد که به دلایل مختلف، از قضا و قدر گرفته تا عوامل محیطی، همه چیز اثر عکس پیدا کرده و خاصیت واقعی خود را از دست می دهد، چنانچه در این وضعیت، سرگنگبین (سکنجبین) که علی القاعده باید دفع صفرا کند، تغییر خاصیت داده و صفرا را رو به فزونی می برَد! حال این مَثل را می توان به حکایت برخی ورزشکاران و سیگار تعمیم داد. واقعاً چه ارتباطی است بین ورزش که در ذات خود نویدبخش سلامتی است و سیگار که تاکنون جز مرگ و نیستی پیامی برای آدم ابوالبشر نداشته است!

مو طلایی هلندی و داستان سیگار و آبنبات چوبی

اگر فکر می کنید ناصر حجازی و منصور پورحیدری تنها قربانیان شهیر سیگار در عرصه ورزش حرفه ای هستند سخت در اشتباهید چون این رشته سری دراز و در ابعاد جهانی دارد! اوایل فروردین امسال بود که خبر درگذشت یوهان کرایف ستاره تیم ملی هلند در دهه ۷۰ میلادی و مربی پرآوازه تیم فوتبال بارسلونا، جهان فوتبال را در سکوت فرو برد. علت مرگ: سرطان ریه! بله جناب کرایف هم از جمله کسانی بود که به قول معروف روی نیمکت، سیگار از دستش نمی افتاد. او در دوره ای که مربیگری تیم فوتبال بارسلونا را بر عهده داشت برای اولین بار دچار عوارض تنگی نفس شد و در پی هشدار پزشکان جای سیگار را با آبنبات چوبی عوض کرد تا شاید عادت به دست گرفتن سیگار را کم کم فراموش کند اما کرایف نیز همچون همه کسانی که اراده جدی برای ترک سیگار ندارند بار دیگر به راهی بازگشت که انتهای آن سرطان ریه و مرگ بود.

بیتل پنجم و دیگر ستارگانی که راه او را می روند!

پیش از کرایف، مشهورترین قربانی سیگار در بین ورزشکاران و خصوصا فوتبالیست ها، جرج بِست ستاره ایرلندی تیم فوتبال منچستر یونایتد انگلیس بود که او نیز زندگی خود را بر سر دود آن گذاشت و در ۵۹ سالگی بر اثر سرطان ریه درگذشت. جرج بست در زمان خود به قدری مشهور بود که در بریتانیا او را با عنوان بیتل پنجم ( بیتل ها یک گروه موسیقی مشهور ۴ نفره در دهه ۶۰ میلادی بودند) می شناختند. در واقع بست اولین سوپر استار دنیای فوتبال بود. آن زمان جمله ای میان علاقه مندان فوتبال رد و بدل می شد با این مضمون که مارادونا خوب، پله بهتر، جرج بهترین (Maradona Good – Pele Better – George Best)  که در واقع یک بازی کلامی بود با نام فامیل بست، اما سرطان و مرگ با هیچ کدام از این ها کاری نداشتند و ماموریت خود را به انجام رساندند!
پل گاسکویین، دیوید ژینولا، دیگو مارادونا، فابین بارتز، وین رونی، روبرت پروسنیچکی، زین الدین زیدان، دیوید جیمز، جیان لوکا ویالی، فرانک ریبری، دیمیتار برباتوف، جان لوئیجی بوفون، ماریو بالوتلی و… تعدادی از ستاره های فعلی و سابق فوتبال جهان هستند که خبر سیگاری بودن شان در رسانه ها لو رفته است! اما این که تا چند سال دیگر کدام یک از این افراد نام شان در فهرست درگذشتگان به دلیل ابتلا به سرطان ریه درج خواهد شد را فقط خدا می داند.

داستان دنیای سینما و سیگار: ژست با سیگار برگ هاوانا!

بعید است اهل سینما و دیدن فیلم باشید و همفری بوگارت بزرگ ستاره سینمای کلاسیک را نشناسید. «شاهین مالت»، «گنج های سیرامادره»، «خواب بزرگ»، «سابرینا»، «کنتس پابرهنه» و یکی از شاهکارهای بی بدیل تاریخ سینما یعنی «کازابلانکا» تنها و تنها با نام همفری بوگارت بزرگ در یاد و خاطره سینما دوستان نقش بسته و می درخشد. اما آیا همه این ها برای فرار از سرنوشت محتومی که بوگارت بزرگ خود برای خود رقم زد کافی بود؟
تقریباً می توان گفت هیچ فیلمی از همفری بوگارت وجود ندارد که او در آن سیگار بدست نباشد. متاسفانه آقای بازیگر در زندگی شخصی نیز این رویه را حتی به شکلی جدی تر دنبال می کرد. نقل قولی از همفری بوگارت وجود دارد که می گوید: «به غیرسیگاری ها اعتماد ندارم چون بیش از حد به سلامتی خود اهمیت می دهند»! مانیفست عجیبی است اما این تنها خودِ آقای بوگارت بود که پس از ابتلا به سرطان مری (این دفعه سرطان ریه در کار نیست!) آن هم بر اثر عوارض ناشی از استعمال سیگار فهمید اهمیت دادن به سلامتی آنقدرها هم کار بدی نیست!
همفری بوگارت در میانه دهه ۵۰ میلادی قراردادی طولانی مدت را با کمپانی برادران وارنر به امضا رساند و در مقابل دوربین رسانه ها با لبخند اعلام کرد تا زمانی که موهایش مثل دندان هایش سفید شوند این قرارداد پابرجا خواهد بود. اما سرنوشت، بازی دیگری را برای آقای بازیگر رقم زده بود. مشهورترین بوگی سینمای آمریکا در چهاردهم ژانویه ۱۹۵۷ میلادی، در ۵۷ سالگی، بر اثر ابتلا به سرطان مری، در حالی که غدد لنفاوی و دنده اش را از بدن خارج کرده بودند و وزنش به ۳۶ کیلوگرم رسیده بود، درگذشت.

سلطان خونسردی قافیه را به حرارت سیگار باخت!

فیلم های «هفت دلاور»، «آسمانخراش جهنمی»، «فرار بزرگ» و «پاپیون» را اگر دیده باشید [که بعید است ندیده باشید]، حتما با چهره سنگی و صلابت بازیگر نقش اول آن ها یعنی جناب استیو مک کوئین آشنایی کافی و وافی را دارید. جناب استیو مک کوئین برخلاف همفری بوگارت آنچنان اصرار نداشت که مقابل دوربین با سیگار ژست بگیرد اما در زندگی واقعی یکی از عشاق پر و پاقرص این مخدر بود.
احتمالا با خودتان فکر می کنید این بازیگر هم مثل دیگر ستاره های هالیوودی اهل مواد مخدر و مشروبات الکلی و هزار و یک خلاف دیگر بوده اما اصلا اینطور نیست.  استیو مک‌ کوئین روزی ۵ مایل را می‌ دوید. کمربند مشکی ورزش رزمی تانگ سودو را داشت و هنر رزمی جیت کان دو را نزد قهرمان افسانه ‌ای، بروس لی آموزش دیده بود! تعجب کردید؟ بله او زندگی سالمی داشت البته منهای سیگار. استیو مک کوئین در حالی که می توانست سال های سال زندگی کرده و در فیلم های بیشتری هنرنمایی کند در ۵۰ سالگی بر اثر ابتلا به سرطان ریه درگذشت. به همین راحتی!
جان وین، اسپنسر تریسی، گروچو مارکس، فرانک سیناترا، دین مارتین، بت دیویس، گری کوپر، کلارک گیبل و… دیگر ستاره های اسم و رسم دار هالیوود و سینمای جهان هستند که سیگار و عوارض ناشی از آن در مرگ شان تاثیری بسزا و قطعی داشت. هرچند که جادوی سیاه سیگار تنها مختص سلبریتی های دنیای سینما نیست و در جهان موسیقی و ادبیات و دیگر هنرها نیز به اندازه کافی تلفات به بار آورده است. تی اس الیوت شاعر و نمایشنامه نویس شهیر آمریکایی، همچنین دیمیتری شوستاکوویچ آهنگساز بزرگ روس، را باید از جمله قربانیان غیر سینمایی سیگار به شمار آورد.

داستان دنیای سیاست و سیگار: از سارتر تا چه‌گوارا!

این تیتر هم داستان خودش را دارد، چون نه ژان پل سارتر سیاستمدار بود و نه ارنستو چه گوارا انقلابی آرژانتی‌الاصل بر اثر استعمال سیگار برگ هاوانا جان به جان آفرین تسلیم کرد. اما خب، سارتر با اینکه سیاستمدار نبود، اما روشنفکری به شدت سیاسی به شمار می رفت و چه گوارا نیز به رغم اعدام و جوانمرگی یکی از نمادهای انقلابی گری چپگرایانه بود که نشانه بارزش سیگار برگی بر گوشه لب تعریف شده است و جالب آنکه این دو حتی عکس هایی دو نفره نیز با هم دارند (طی سفر سارتر به کوبا) و عجبا که در یکی از همین عکس ها ارنستو برای پیپ معروف سارتر آتش می گیرد!
تقریباً می توان ادعا کرد عکسی از ژان پل سارتر روشنفکر و فیلسوف شهیر فرانسوی وجود ندارد که در آن او را بدون پیپ معروفش ببینیم. البته از سارتر گذشته است که بخواهیم اتهام فیگور گرفتن با پیپ برای برجسته سازی وجهه روشنفکری را به او ببندیم چه آنکه با آثار، مقالات و کتاب های متعددش حقانیت خود را به عنوان یک فیلسوف اگزیستانسیالیست به جهانیان ثابت کرده است اما خب، موضوع این است که او به پیپ و دود علاقه داشت و نهایتا جان خود را بر سر همین علاقه گذاشت. کما اینکه دو بار نیز (در سال های ۷۱ و ۷۳ میلادی) دچار حمله قلبی شد اما این نیز او را از پیپ معروفش جدا نکرد الا تا زمان مرگ در سال ۱۹۸۰ و در سن ۷۵ سالگی و بر اثر خیز ریوی (جمع شدن آب در ریه).

شوکران در ریه های خانم وزیر فرهنگ!

آن‌هایی که ملینا مرکوری سیاستمدار را نمی شناسند، یحتمل با ملینا مرکوریِ بازیگر سینما آشنا هستند. البته ما اینجا ترجیح می دهیم وجه سیاستمداری او را لحاظ کنیم چه آنکه در باب رابطه سیاستمداران و سیگار در حال سخن هستیم! الغرض، ملینا مرکوری بازیگر و سیاستمدار یونانی الاصل سینمای دنیا نیز از جمله کسانی است که باید در زمره قربانیان سیگار به حساب آورده شود. «آخرین قضاوت»، «فدرا» و «یکشنبه ها هرگز» را سینما دوستان با بازی مرکوری حتما به خاطر دارند اما برای مردم یونان او یک وزیر فرهنگ فقید است که در ۷۳ سالگی و بر اثر عوارض ناشی از سرطان ریه درگذشت. بله، خانم مرکوری هم از جمله عشاق سیگار بود و جان بر سر این عشق گذاشت. شاید اگر سقراط زنده بود برای سرنوشت این هموطن خود جمله ای قصار بر زبان می راند، هرچند که او نیز خود مرگی خودخواسته را چون اکثر دوستداران سیگار برگزید، حالا گیریم نه با دود سیگار که با جام شوکران!

دسته بندی ها :
گزارش

نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید.

پاسخ دهید

توجه: نظراتی که حاوی مطالب توهین آمیز است منتشر نخواهد شد

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد. فیلد های اجباری با *مشخص شده است. *

*
*

اپلیکیشن آشپزباشی

اپلیکیشن آشپزباشی را برروی تلفن های هوشمند خود داشته باشید!

کلیه حقوق این سایت محفوظ و متعلق به آشپزباشی است.