آخرین اخبار:
آخرین به روزرسانی: ۲۱ آذر

سوسیس و کالباس در بوفه مدارس بچه های ما چه می کند!؟

۱۰ مهر ۱۳۹۵ سرآشپز
سوسیس و کالباس در بوفه مدارس بچه های ما چه می کند!؟

سایت آشپزباشیآرمین پارسا: مدام به ساعت شان نگاه می کنند تا دقایق آخر کلاس هم سپری شود و زنگ بخورد تا دلی از عزا دربیاورند. تقصیری هم ندارند، بوی سوسیس و کالباس همراه با همبرگر سرخ شده، همه حیاط مدرسه را پرکرده. خوراکی هایی با بسته بندی های رنگ و وارنگ و جذاب چیده شده در قفسه ها هوش و حواسی برای آن ها باقی نگذاشته تا به درس گوش کنند. حق هم دارند، خوردن ساندویچ، نوشابه، چیبس و پفک آن هم بعد از ۲ ساعت کلاس همراه با دوستان مدرسه حسابی می‌چسبد.
زنگ تفریح با بوفه و خرید خوراکی برای خیلی از دانش آموزان معنا پیدا می کند. اصلا مگر زنگ تفریح بدون بوفه هم داریم. قطعا بوفه، یکی از محبوب ترین نقاط مدرسه است. جایی دوست داشتنی که می توان خستگی درس و مشق را از تن بیرون کرد و برای دقایقی با همکلاسی ها خوش بود. بوفه مدارس از همان اولش هم محبوب بود، این محبوبیت به راحتی از هجوم و صف های طولانی بچه ها برای تهیه خوراکی و تغذیه در زنگ های تفریح، معلوم است.
اما این مکان محبوب بچه مدرسه‌ای ها، چقدر با تغذیه سالم همخوانی دارد. اگر بخواهیم به این پرسش پاسخ درستی بدهیم باید گفت از اوایل دهه ۶۰ بوفه مدارس مرکز فروش انواع و اقسام خوراکی هایی بود که این روزها به آن مواد غذایی ناسالم و خطرناک می گویند. تنقلات، هله هوله، انواع و اقسام نوشیدنی های گازدار و ساندویچ بیشترین چیزهایی هستند که در بوفه مدارس به فروش می رسد.

سوسیس و کالباس اغذیه دوست داشتی بچه مدرسه ای ها

«سوسیس و کالباس همچنان محبوب ‌ترین خوراکی بچه های مدرسه است.» این عقیده علی، یکی از دانش آموزان تهرانی است. او که در یکی از دبیرستان های غیرانتفاعی در مرکز تهران درس می خواند، درباره مواد غذایی و خوراکی های بوفه مدرسه شان به آشپزباشی می گوید: «بچه ها ساندویچ کالباس و سوسیس را از همه بیشتر دوست دارند، به خاطر همین هم باید زودتر از بقیه جلوی بوفه جا بگیری وگرنه مجبوری همبرگر یا فلافل بخوری. البته این‌ها هم بد نیست ولی سوسیس و کالباس مدرسه ما یک چیز دیگه‌اس، خیلی خوشمزه است.» او ادامه می دهد: «صف سوسیس و کالباس زنگ آخر برای خودش هیجانی دارد، ولی برای ما که بزرگ مدرسه هستیم همیشه جا هست، در زنگ های اول و دوم، بچه ها بیشتر چیپس، بستنی، پفک و شکلات از بوفه می خرند، بعضی ها هم مثل من از خونه غذا میارن، البته بوفه مدرسه ما آب میوه، شیر و شیرکاکائو هم داره که می‌گن غذاهای سالمتریه ولی بیشتر بچه ها نوشابه و ساندویچ می خورن.» علی در پاسخ به این سوال که کسی از کادر مدرسه در خصوص مضرات سوسیس و کالباس و نوشابه با آن ها صحبتی کرده یا نه، می گوید: «من ۳ سال است که در این مدرسه هستم و تاکنون چنین چیزی پیش نیامده، ولی درباره مضرات سوسیس و کالباس در اینترنت و تلویزیون چیزهای دیدم. توی خونه هم خیلی کم از این چیزها می خورم ولی واقعا این خوراکی ها مزه خوبی دارند.»

ممنوعیت فروش مواد غذایی مضر در بوفه مدارس

ساندویچ سوسیس و کالباس در بوفه مدرسه علی و مدارس دیگر در حالی به فروش می رسد که نزدیک به دو سال از ابلاغ دستورالعمل فروش مواد غذایی سالم به مدارس می گذرد. دستورالعملی که به همراه یک لیست بلند بالا از محصولات غذایی ممنوعه به همه مدارس ابلاغ شده است. محصولات غذایی چون سوسیس، کالباس و نوشابه های گازدار هم در این لیست ممنوعه قرار دارند. اما علی با اظهار بی اطلاعی از ممنوعیت فروش سوسیس، کالباس و نوشابه در مدارس، به آشپزباشی می گوید: «من تاکنون چنین چیزی را نشنیده ام، اگر ممنوع است پس چرا بوفه مدرسه ما همه این ها را دارد!؟ تا جایی که من از دوستان و بچه های فامیل شنیده ام در مدرسه های دیگه هم همین چیزها را می فروشند، همین چند شب پیش پسردایی‌ام از ساندویچ هات داگ مدرسه اش برایم کلی تعریف کرد!»
عرضه محصولات غذایی مضر در مدارس، در کنار افزایش آمار چاقی و اضافه وزن دانش ‌آموزان و هشدارهای مکرر کارشناسان و صاحب نظران حوزه تغذیه و سلامت نسبت به عواقب خطرناک مصرف این محصولات غذایی باعث شد تا وزارت بهداشت نسبت به تغذیه دانش آموزان در مدارس حساس شود. حساسیتی که پس از کش و قوس های فراوان و برگزاری نشست های مشترک با مسؤولان آموزش و پرورش در نهایت موجب شد تا این دو وزارتخانه به عنوان متولی حفظ سلامت جسمی و روانی دانش آموزان دستور العملی را برای عرضه محصولات غذایی در مدارس تهیه و تدوین کنند. دستور العملی که در آذرماه سال ۹۳ پس از امضای وزیران بهداشت و آموزش و پرورش به تمامی مدارس سراسر کشور ابلاغ شد. در این دستورالعمل ضمن تعریف پایگاه تغذیه مناسب و ویژگی‌های مواد غذایی سالم، با صراحت به خوراکی های ممنوعه در مدارس اشاره شده است. بر این اساس فروش و عرضه نوشابه، دوغ گازدار، ماءالشعیر، سوسیس، کالباس، همبرگر، فلافل، سمبوسه، سالاد الویه، انواع چیپس، پفک، ذرت، یخمک، بستنی یخی، پاستیل، خیارشور، انواع سس، آدامس و آب نبات های قندی در کلیه مدارس سراسر کشور ممنوع است و همچنین مطابق این دستور العمل باید جدول مواد غذایی قابل عرضه در معرض دید دانش آموزان و کارکنان مدارس نصب شود.

اجرای گام به گام قانونی در کنار کار فرهنگی

پس از ابلاغ این بخشنامه بود که مسؤولان آموزش و پرورش وعده دادند، ممنوعیت توزیع خوراکی های آسیب رسان و مضر به صورت فازبندی و مرحله‌ای انجام می شود. مهرزاد حمیدی معاون تربیت ‌بدنی و امور سلامت وزارت آموزش و پرورش چند روز پس از ابلاغ این دستورالعمل گفت: «یک مرتبه نمی‌توانیم بسیاری از خوراکی‌ها را ممنوع اعلام کنیم زیرا در ۵۰ متری بوفه مدرسه ، فروشگاه‌هایی این خوراکی‌ها را به فروش می‌رسانند. باید روی بعد فرهنگی و آموزشی این موضوع بیشتر کار کنیم، ولی برای شروع و در فاز اول اجرای این دستورالعمل عرضه سوسیس، کالباس و نوشابه‌های گازدار در بوفه‌ مدارس ممنوع شده است.» اما با گذشت نزدیک به دو سال از ابلاغ این دستورالعمل و صحبت های مسؤولان آموزش و پرورش در خصوص ممنوعیت عرضه این قبیل خوارکی ها، خوشمزه های مضر همچنان مهمان بوفه های مدارس است و بوفه داران به روال قبل، انبوهی از خوراکی های غیرمجاز و ممنوع را به دانش آموزان عرضه می کنند.
البته در این میان هستند مدارسی که تا حدودی دستورالعمل ابلاغی آموزش و پرورش را رعایت می کنند. «از امسال مدرسه ما دیگه ساندویچ کالباس و سوسیسی نداره و به جای آن تخم و مرغ و سیب زمینی پخته می فروشه.» این را فرشاد دانش آموز سال نهم یکی از دبیرستان های دولتی در شرق تهران به آشپزباشی می گوید. او با بیان این‌ که علاوه بر سوسیس و کالباس نوشابه و چیپس هم از لیست خوراکی های بوفه خارج شده است، اضافه می کند: «امسال بوفه مدرسه ما قورمه سبزی و ماکارونی داره و به جای نوشابه هم دوغ بدون گاز می فروشه، ما هم اگه از خونه غذا نیاریم همین چیزها را می خوریم.» فرشاد ادامه می دهد: «البته فلافل و کالباس خیلی خوشمزه تر بود، ولی مدیر و ناظم مدرسه به ما می گن این غذاها سالم تره و باید کمتر سوسیس و کالباس بخوریم، بوفه مدرسه ما چیپس و پفک هم نداره، به ما می گن آموزش و پرورش فروش این چیزها رو ممنوع کرده، البته تو همه مدرسه ها این جوری نیست، چون بعضی از دوستام که در مدرسه دیگه ای هستند، نوشابه و سوسیس و کالباس دارند، البته بوفه ما هم بعضی از روزها همبرگر و ذرت می فروشه.»

نارضایتی وزارت بهداشت از مواد غذایی عرضه شده در بوفه مدارس

«ما هم می دانیم که تخلف هایی در مدارس صورت می گیرد و این دستورالعملی که امضای دو وزیر را به همراه دارد به درستی در مدارس کشور انجام نمی شود، که جای تاسف دارد.» این را فرید نوبخت کارشناس بهبود تغذیه وزارت بهداشت به آشپزباشی می گوید. او با بیان اینکه ورود به مدارس در حیطه اختیارات وزارت بهداشت نیست، می افزاید: «با تهیه و ابلاغ این دستورالعمل ما گمان می کردیم که مصرف مواد غذایی زیان بار در مدارس کشور به حداقل می رسد، ولی اکنون با گذشت نزدیک به دو سال از ابلاغ این مصوبه همچنان گزارش ها و مشاهدات نشان می دهد که وضعیت بوفه مدارس چندان تغییری نکرده است.» او ادامه می دهد: «ما از آموزش و پرورش انتظار داریم که بازرسی ها را تشدید کند و با حساسیت بیشتری نسبت به این دستورالعمل که امضای دو وزیر را پای خود دارد اقدام کند و نقش پررنگ تری داشته باشد. ما قصد نداشتیم با این کار ژست بگیریم، این مواد غذایی واقعا مضر است به خصوص برای کودکان و نوجوانان که در سن رشد هستند.»
نوبخت در توضیح جزئیات این دستورالعمل هم می گوید: «در این تفاهم نامه به جز لیست مواد غذایی ممنوع، فهرستی از مواد غذایی سالم و سودمند ارائه شده که بسیاری از آن‌ها به راحتی قابل تهیه است. در این دستورالعمل، مقوله آموزش هم دیده شده است که متاسفانه از این مهم هم غفلت شده. هدف اصلی وزارت بهداشت از صدور این دستورالعمل آگاهی بخشی دانش آموزان و حساس کردن آن ها برای تغذیه سالم است، اگر قرار باشد این مواد غذایی فقط در مدرسه به فروش نرسد، این بچه ها به دلیل علاقه ای که به سوسیس و کالباس و نوشابه دارند، در بیرون از مدرسه این ها را تهیه می کنند.» او اضافه می کند: «البته آموزش و پرورش هم مشکلات زیادی دارد و ما هم از کمبودها و محدودیت های آن ها با خبریم. از طرف دیگر نظارت بر اجرای دقیق این دستورالعمل کار این وزارتخانه را بیشتر می کند، ولی به هر حال این دستورالعمل در راستای پرورش مناسب جسمی و فیزیکی دانش آموزان است، چیزی که وظیفه ذاتی وزارت آموزش و پرورش است. البته ما هم بارها به مسؤولان این وزارتخانه اعلام کرده ایم که در این زمینه آماده هرگونه همکاری هستیم، چون این مسئله بسیار مهمی است، سلامت آینده جامعه در گروی سلامت جسم و روح دانش آموزان امروز است.»

نقش والدین در تغذیه سالم دانش آموزان

به نظر می رسد، اجرا نشدن این دستورالعمل را بیشتر باید در تامین منافع مادی و اقتصادی بوفه داران جستجو کرد. چرا که بخش قابل توجه فروش هر چیزی از جمله مواد غذایی به ذائقه و علاقه خریداران آن مربوط می شود، کما این که دانش‌آموزان هم که به این مواد خوراکی مضر علاقه زیادی دارند. پس از منظر اقتصادی و با توجه به اصل مهم عرضه و تقاضا چندان نمی توان به بوفه داران در عمل نکردن به دستورالعمل تغذیه سالم در مدارس خرده گرفت. موضوعی که عبدالرحمان رستمیان عضو پیشین کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هم در گفت و گو با آشپزباشی به نوعی آن را تایید می کند: «این دستورالعمل در راستای امنیت و ایمنی مواد غذایی تهیه شده اما به نظر می رسد، اجرا نشدن این دستورالعمل بیشتر برای تامین منافع مادی و اقتصادی بوفه داران است. ولی در هر صورت باید با تخلفاتی که صورت می گیرد پیگیری و برخورد شود. تدوین و ابلاغ این بخشنامه اتفاق بسیار خوبی در حوزه ایمنی مواد غذایی است ولی اگر قرار باشد در اجرای آن پیگیری و نظارت انجام نشود، نتیجه بخش نیست.»
رستمیان با بیان این‌ که مواد مغذی مورد نیاز، باعث رشد فکری دانش‌آموزان می‌شود و ضروری است تا کیفیت این محصولات بیش از پیش افزایش یابد، اضافه می کند: «به طور حتم لازم است تغذیه دانش آموزان از نظر بهداشتی مورد بررسی کارشناسی قرارگیرد و مسئولان آموزشی نباید نسبت به آن بی‌تفاوت باشند. بدیهی است عرضه محصولات غذایی سالم و نظارت کامل و جامع در استانداردسازی بوفه مدارس، نقش کلیدی در بالا بردن درک و فهم دانش‌آموزان دارد.»
عضو پیشین کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به نقش والدین و خانواده در فرهنگ تغذیه سالم، می گوید: «تغذیه دانش ‌آموزان از هرجا که تهیه شود، نوع و کیفیت آن مهم است. این کیفیت تنها مربوط به مدرسه نیست. تغذیه چه در خانه، چه در مدرسه باید مورد توجه قرار گیرد و این مساله تنها از طریق آموزش صحیح خانواده‌ ها امکان‌پذیر است، زیرا فرهنگ و عادات غذایی در خانه شکل می‌گیرد و در مدرسه تثبیت می‌شود. بنابراین نمی‌توان مانع خرید و استفاده کودکان از مواد خوراکی شد ولی می‌توان آنها را متقاعد کرد تا از مصرف مواد غذایی مضر خودداری کنند که این امر می‌تواند با ورود غذاهای مناسب بر سر سفره در خانواده آغاز شود و در مدرسه ادامه داشته باشد.»

بوفه داران و اندیشه سود و فروش بیشتر

چرا هنگامی که مضرات فست فودها هر روز بیش از گذشته آشکار می شود و گوشت های فرآوری شده متهم اصلی ابتلا به بیماری های مهلکی چون دیابت، چاقی مفرط، سرطان و حتی جهش های ژنتیکی معرفی می شوند، باز در بوفه مدارس بچه های ما این اقلام به فروش می رسند!؟ جواب روشن است: به طورکلی هر جایی که قانون اجرا نمی شود، پای منافع عده ای در میان است. در این مورد هم متاسفانه سلامت دانش ‌آموزان فدای منافع اقتصادی می شود اما وزارت آموزش و پرورش و همچنین وزارت بهداشت باید با بازرسی های فنی و مستمر میدانی بر نوع و کیفیت محصولات غذایی عرضه شده در بوفه مدارس نظارت جدی تری داشته باشند تا خانواده ها اطمینان پیدا کنند که فرزندان شان در معرض آسیب های خاموش و دراز مدت قرار نمی گیرند. محمد رضوانی یکی از کارشناسان تغذیه معتقد است: «متولیان و مسؤ ولان آموزش و پرورش باید یک بار برای همیشه تکلیف بوفه‌ های مدارس را معلوم کنند چرا که هنوز فلسفه و هدف وجود این بوفه ‌ها روشن و مشخص نیست.» او نگاه درآمدی و اقتصادی به بوفه ‌ها از سوی کادر اجرایی مدرسه را مشکل اصلی فروش خوراکی‌های مضر به دانش‌آموزان می‌داند و دراین باره به آشپزباشی می گوید: «بوفه داران بی توجه به مسائل سلامتی و بهداشتی، اقلامی ‌مضر مثل چیپس و پفک و انواع ساندویچ ‌های سوسیس و کالباس را که جاذبه و گیرایی بیشتری برای دانش‌آموزان دارند، می‌فروشند. آن ها به فروش بیشتر خود فکر می کنند. چون از یک طرف سود بیشتری در فروش این اقلام وجود دارد و از سویی دیگر کشش دانش‌ آموزان به خرید این خوراکی‌ ها بیشتر از میوه، سبزیجات و لقمه های خانگی سالم است. در حالی ‌که عرضه این محصولات با رسالت تربیتی و پرورشی آموزش و پرورش منافات دارد.» او در پایان تاکید می کند: «امنیت و ایمنی تغذیه دانش آموزان که آینده سازان این مملکت هستند، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، این بچه ها امانت خانواده ها هستند، که باید از این امانت ها به درستی مراقبت کرد.»
.

دسته بندی ها :
گزارش

نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید.

پاسخ دهید

توجه: نظراتی که حاوی مطالب توهین آمیز است منتشر نخواهد شد

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد. فیلد های اجباری با *مشخص شده است. *

*
*

اپلیکیشن آشپزباشی

اپلیکیشن آشپزباشی را برروی تلفن های هوشمند خود داشته باشید!

کلیه حقوق این سایت محفوظ و متعلق به آشپزباشی است.