آخرین اخبار:
آخرین به روزرسانی: ۱۶ آذر

همه چیز درباره سندروم شوگرن یا خشکی مخاط بدن

۲۵ آبان ۱۳۹۵ مرضیه شکری
همه چیز درباره سندروم شوگرن یا خشکی مخاط بدن

چشم‌ها و دهانش مدام خشک می‌شود و آزارش می‌دهد. دکتر گفته دچار یک بیماری خود ایمنی شده که اسمش سندروم شوگرن است. بیماری ‌‌ای که باعث می‌شود مخاط های بدن خشک شوند. مثلا چشم مبتلایان به این بیماری آنچنان خشک می‌شود که احساس می‌کنند سنگریزه در آن وجود دارد، چون این بیماران اشک ندارند.

علاوه بر این، دهان شان مدام خشک می‌شود چون بزاق در دهان شان ترشح نمی‌شود و وقتی یک خوراکی سفت مثل بیسکویت می ‌خورند، به داخل دهان شان می ‌چسبد. البته این ها دو علامت اصلی سندروم شوگرن است، ولی این بیماری خود ایمنی می ‌تواند نقاط و اندام‌ های دیگری از بدن را هم درگیر کند.

انواع شوگرن

شوگرن، دو نوع اولیه و ثانویه دارد. شوگرن اولیه خود به‌ خود و بدون هیچ دلیلی ایجاد می‌شود، زیرا سیستم دفاعی بدن گاهی نمی‌تواند خودی را از بیگانه تشخیص دهد و به بافت‌ های خودی که بیشتر مخاط‌ ها هستند، حمله می‌کند.

شوگرن ثانویه نیز معمولا با بیماری‌ های خود ایمنی‌ دیگر مثل لوپوس، آرتریت روماتویید، روماتیسم عضله و… همراه است. در هر دو نوع این بیماری، شاه‌ علامت اصلی، خشکی مخاط هاست. حتی برخی از این بیماران دچار خشکی مخاط روده و متعاقب آن یبوست‌ های شدید می‌شوند.

البته هر خشکی دهانی شوگرن نیست مثلا در افراد مسن هم گاهی خشکی دهان به طور اولیه دیده می‌شود و ربطی به ابتلا به این بیماری ندارد. گاهی هم بدون هیچ دلیل خاصی فرد دچار خشکی دهان می‌شود که درمان ساده ‌ای دارد.

شوگرن باید درمان شود

اگر بیماری شوگرن ثانویه باشد، علت زمینه ‌ای آن باید درمان شود و نمی ‌توانیم بگوییم مثلا خشکی دهان را با آب خوردن برطرف می‌کنیم. اگر شوگرن از نوع اولیه هم باشد، در دراز مدت امکان دارد ارگان‌ های دیگر بدن را نیز درگیر کند. یکی از ارگان‌ هایی که امکان درگیری آن زیاد است، مخاط دهان است چون خشکی دهان و ترشح نشدن بزاق باعث بروز عفونت‌ های لثه است و دندان ‌ها در محل اتصال به لثه شروع به تخریب می‌کنند.

گاهی هم بیمار به علت خشکی مخاط دهان دچار سرفه ‌های مکرر می‌شود بدون این ‌که بداند علتش چیست.  خشکی چشم هم امکان دارد زخم شدن قرنیه را در پی داشته باشد و حتی گاهی متاسفانه باعث سوراخ شدن قرنیه می‌شود و باید حتما برای پیشگیری از این اتفاق از اشک مصنوعی استفاده شود.

گاهی علائم عمومی دیگری مثل تب، خستگی، ضعف و بی‌ حالی هم همراه علائم اختصاصی شوگرن هستند. این بیماری اندام‌ های حیاتی مثل ریه را درگیر می‌کند. غدد بناگوشی هم که در حالت عادی قابل لمس نیستند، ممکن است در اثر این بیماری ملتهب و بزرگ شوند. گرفتاری ریه هم باعث می‌شود بیماری غدد لنفاوی به طور ثانویه در بیمار دچار مشکل شوند. همه این ها اهمیت درمان بموقع شوگرن را، چه از نوع اولیه باشد و چه از نوع ثانویه، نشان می‌دهد.

درمان شوگرن، کنترل علائم

درمان‌ شوگرن، ابتدا از بین بردن خشکی مخاط‌‌ هاست مثلا اگر بیمار دچار خشکی چشم است، اشک مصنوعی برایش تجویز می‌شود تا به طور دائم از آن استفاده کند و قرنیه‌ اش آسیب نبیند.

اگر مخاط دهان خشک باشد، به بیمار توصیه می‌شود مرتب آدامس ‌‌های بدون قند بجود تا مخاط دهانش تحریک شود و بزاق ترشح کند یا همیشه ظرف آبی همراهش باشد. البته لازم نیست مدام آب بخورد چون در صورت نوشیدن بیش از حد آب، امکان دارد دچار مسمومیت با آن شود بنابر این فقط کافی است آب در دهانش بگرداند.

این بیماران باید به حفظ بهداشت دهان و دندان شان خیلی اهمیت بدهند و خمیردندان‌ های مخصوصی هم وجود دارد که از بروز عفونت در دهان شان جلوگیری می‌کند یا می ‌توانند از خمیردندان‌ های ضد حساسیت که مخاط را تحریک نمی‌کند، استفاده کنند. اسپری ‌هایی هم وجود دارد که مرطوب ‌کننده دهان هستند. اگر بیماری سیستمیک باشد داروهای سرکوب‌ کننده سیستم ایمنی هم تجویز می‌شود. معمولا اگر شوگرن خفیف باشد، همین درمان‌ های علامتی کافی خواهد بود در غیر این صورت ممکن است لازم باشد داروهایی تجویز شود که عملکرد سیستم ایمنی را تنظیم یا در موارد شدیدتر، سرکوب کند. امروزه برای موارد خیلی شدید این بیماری، داروهایی وجود دارد که مانع تخریب بیشتر ناشی از این بیماری می‌شوند.

شوگرن در خانم ‌ها شایع‌ تر است

بیماری‌ های خود ایمنی در خانم‌ ها شیوع بیشتری دارد و نشانگان شوگرن هم از این قاعده مستثنا نیست. همراهی آن با لوپوس و آرتریت روماتویید نشان می‌دهد این بیماری در خانم‌ های جوان و میانسال شیوع بیشتری دارد.

اغلب بیماری‌ های خود ایمنی منشاء ژنتیکی دارند و به وسیله ژن، شانس انتقال شوگرن از مادر به فرزند وجود دارد، اما فقط شانس آن منتقل می‌شود و نه خود بیماری. حالا اگر این فرزند در شرایط ویژه قرار بگیرد، ژن غالب شود، ژن در پدر بچه هم وجود داشته باشد، امکان دارد او هم دچار شوگرن شود.

این ژن ممکن است به نسل‌ های بعدی هم منتقل شود و بعد از چند نسل، در یک نفر خود را نشان دهد. به همین دلیل به بیماران نگران از انتقال بیماری شان به فرزند آینده می‌ گوییم مگر خواهر یا برادر شما به شوگرن مبتلاست؟ مگر مادرتان مبتلاست؟ اغلب جواب منفی است. پس این موضوع به غالب بودن ژن و قدرت آن بستگی دارد. بیماری‌های خود ایمنی هر چه زودتر تشخیص داده شوند، درمان شان موفق ‌تر خواهد بود.

اصلی ‌ترین راه تشخیص شوگرن معاینه بالینی دقیق و گرفتن شرح‌ حال درست است. البته بیماری‌ های خود ایمنی درمان قطعی ندارند و فقط می‌توان آنها را کنترل کرد تا هم عوارض بیشتری ایجاد نکنند و هم بیماری خاموش شود. وقتی بیماری خاموش شود، درمان شده است.

کانال اخبار آشپزباشی
دسته بندی ها: اخبار

نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید.

پاسخ دهید

توجه: نظراتی که حاوی مطالب توهین آمیز است منتشر نخواهد شد

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد. فیلد های اجباری با *مشخص شده است. *

*
*

اپلیکیشن آشپزباشی

اپلیکیشن آشپزباشی را برروی تلفن های هوشمند خود داشته باشید!