آخرین اخبار:
آخرین به روزرسانی: ۱۹ آذر

با نفخ چه کنیم!؟

۲۳ آبان ۱۳۹۵ مرضیه شکری
با نفخ چه کنیم!؟

نفخ یکی از مشکلاتی است که تقریباً اکثر ما با آن مواجه بوده و در پی رفع علتش هستیم. این در حالی است که علل ایجاد کننده نفخ متفاوت است و به همین دلیل شاید گاهی علل مهم نفخ نادیده گرفته شود. از طرف دیگر، هر تورمی ناشی از نفخ شکم نیست و ممکن است علل دیگری داشته باشد.

به همین دلیل هم متخصصان توصیه می‌کنند هنگام رو به‌ رو شدن با نفخ شکم و البته در صورتی که ادامه پیدا کند و آزاردهنده باشد، به دنبال پیدا کردن علت آن باشید تا بتوانید روند درمان را پیگیری کنید.

نفخ کجا واقع می شود؟

اغلب افراد تصور می‌کنند نفخ فقط در معده اتفاق می‌افتد در حالی که نفخ شکم ممکن است در معده، روده کوچک یا روده بزرگ ایجاد شود. به وجود هوا در دستگاه گوارش نفخ گفته می‌شود و زمانی که تجمع بیش از حد هوا در معده یا روده کوچک و بزرگ وجود داشته باشد می‌گوییم فرد دچار نفخ شکم شده است. البته نباید تصور کرد وجود گاز در هر شرایطی نشانه نفخ شکم است چون هر انسان سالمی هر روز به طور طبیعی ۱۰ تا ۲۰ مرتبه دفع گاز خواهد داشت.

برخی دلایل ایجاد نفخ

علاوه بر هواییکه هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن وارد دستگاه گوارش خواهد شد، همیشه مقداری هوا در دستگاه گوارش انسان تولید می‌شود و نفخ شکم را ایجاد می‌کند. بنابراین نباید این موضوع را فراموش کنیم که قسمت عمده هوا و نفخی که ایجاد می‌شود ناشی از تولید گاز در دستگاه گوارش و حاصل تخمیر و هضم غذاهاست. اما مقداری از این نفخ هم ناشی از بلع هواست، به این معنی که هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن ممکن است مقداری هوا وارد دستگاه گوارش شود و نفخ ایجاد کند.

هر تورمی نفخ نیست

در این میان، خیلی‌ ها تصور می‌‌کنند تورم شکم و برجسته شدن آن فقط نشانه نفخ است و عامل دیگری نمی ‌تواند در این موضوع نقش داشته باشد. زمانی که فرد با احساس تورم و برجسته شدن شکم به پزشک مراجعه می‌کند، ابتدا حتما باید اطمینان پیدا کنیم این تورم ناشی از نفخ است، زیرا گاهی عوامل دیگری هم می ‌تواند همین نشانه ‌ها را ایجاد کند. به عنوان نمونه گاهی ممکن است آب آوردن شکم با نفخ اشتباه گرفته شود و به همین دلیل پزشک حتما باید این موضوع را بررسی کند.

علل اصلی

همان‌طور که گفته شد، خیلی ‌ها به محض این‌ که احساس می‌کنند دچار نفخ شده ‌اند به غذاهایی که نفاخ است فکر می‌کنند و با حذف آنها از وعده غذایی ‌شان می‌خواهند وضع بهتری پیدا کنند.  نفخ شکم می ‌تواند علل زیادی داشته باشد و بر اساس این‌ که کدام قسمت از دستگاه گوارش درگیر شده است، علل متفاوت خواهد بود.

  • تند و با عجله غذا خوردن و صحبت کردن هنگام صرف غذا باعث می‌شود همراه بلع غذا مقداری هم هوا وارد دستگاه گوارش شده و نفخ ایجاد شود.
  • سیگار کشیدن و جویدن زیاد آدامس هم از دیگر عواملی است که در ایجاد نفخ معده موثر خواهد بود.
  • انسداد خروجی معده و التهاب‌ های معده هم می ‌تواند زمینه ‌ساز بروز نفخ شود. بنابراین زمانی که معده به دلیل مصرف داروها یا میکروب‌ های معده دچار التهاب می‌شود، ممکن است عملکرد معده با اختلال رو به ‌رو شده و نفخ ایجاد کند.
  • ریفلاکس و برگشت اسید معده به سمت مری هم می‌تواند باعث التهاب و نفخ معده شود.

مکان های ایجاد نفخ

همان طور که گفته شد، نفخ شکم می‌ تواند در قسمت ‌های دیگری به غیر از معده هم اتفاق بیفتد. مثلا ایجاد نفخ در روده باریک به علل متعددی ارتباط پیدا می‌کند و بیماری‌های این قسمت از بدن نیز می‌تواند به ایجاد نفخ منجر شود. هر عاملی که باعث بروز اختلال در ساختمان و حرکت روده شود، می‌تواند موجب پر شدن روده و اختلال حرکتی و در نتیجه زمینه‌ ساز بروز نفخ شود. به عنوان نمونه، انسداد روده و تاخیر در حرکت غذا و مایعات یکی از عوامل زمینه‌ساز نفخ است.

نقش مهم روده کوچک در ایجاد نفخ

روده کوچک اصلی ‌ترین قسمت هضم و جذب غذاست و به همین دلیل اگر دچار بیماری‌ هایی شود که نتواند غذا را هضم و جذب کند، مشکلاتی مانند نفخ ایجاد خواهد شد. گاهی آنزیم ‌های هضم و جذب بعضی از غذاها در بدن فرد وجود ندارد و همین وضع می‌تواند زمینه ‌ساز بروز نفخ شود. به عنوان مثال، بعضی افراد که آنزیم هضم و جذب شیر در بدن ‌شان وجود ندارد، با مصرف این ماده غذایی دچار نفخ خواهند شد.

علاوه بر این، هر عاملی که باعث افزایش تعداد باکتری ‌هایی شود که به طور طبیعی در بدن وجود دارد، با بیشتر شدن میزان تولید گاز در روده، زمینه ‌ساز بروز نفخ می‌شود. اختلال حرکتی روده باریک هم به هر علتی که اتفاق بیفتد، می‌تواند در ایجاد نفخ اثرگذار باشد.

شایع‌ ترین بیماری‌ که باعث بروز نفخ با منشأ روده بزرگ می‌شود، یبوست است و کسانی که دچار یبوست هستند، معمولا دچار نفخ هم می‌شوند. التهاب و انسداد روده بزرگ هم از دیگر عواملی است که در ایجاد نفخ شکم موثر خواهد بود.

نشانه‌های نفخ متفاوت است

کسانی که دچار بیماری‌ های معده هستند، معمولا در قسمت‌ های بالای شکم احساس نفخ می‌کنند و در دفع و اجابت مزاج چندان مشکلی نخواهند داشت. این افراد بیشتر احساس پر بودن سر دل دارند و بالای ناف ‌شان احساس نفخ می‌کنند.

کسانی که روده باریک و روده بزرگ ‌شان دچار مشکل است نیز دور ناف و پایین شکم ‌شان احساس نفخ خواهند داشت، اما به طور کلی تمام این افراد با احساس نفخ و گاهی هم با درد شکم به پزشک مراجعه می‌کنند.

کدام نفخ‌ها خطرناک است

از نظر بسیاری از افراد، نفخ مشکل مهمی به حساب نمی ‌آید و هیچ خطری هم ندارد. کسانی که به تازگی دچار نفخ شکم شده ‌اند، حتما باید با پزشک در این‌ باره مشورت کنند. علاوه بر این، کاهش وزن و کاهش اشتها همراه با نفخ نیز از دیگر علائمی است که به بررسی و پیگیری نیاز دارد.

افرادی که به طور ناگهانی دچار یبوست یا اسهال می ‌شوند یا الگوی اجابت مزاج‌ شان تغییر می‌کند نیز باید به پزشک مراجعه کنند و در این‌ زمینه با او مشورت داشته باشند. دردهای شدید شکمی، تهوع، استفراغ، وجود خون در مدفوع و بروز کم خونی همراه با نفخ نیز از دیگر علائم مهمی است که باید درباره آنها با پزشک صحبت شود.

در صورتی که این علائم وجود داشته باشد، به هیچ عنوان نباید خودسرانه از روش‌های درمان خانگی کمک بگیرید، چون چنین روش‌هایی ممکن است تشخیص بیماری زمینه‌ ساز نفخ را به تاخیر بیندازد.

احساس نفخ را بهبود ببخشید

در صورتی که هیچ یک از نشانه ‌های خطر وجود نداشته باشد، گاهی می ‌توان از روش‌ های خانگی برای درمان نفخ کمک گرفت، اما پیش از آن باید عوامل زمینه ‌ساز نفخ شکم را برطرف کرد.  مصرف بعضی از غذاها باعث نفخ شکم می‌شود و به همین دلیل در اولین قدم باید مصرف این غذاها را کاهش داد. علاوه بر این، توصیه می‌شود برای کاهش نفخ شکم، آهسته غذا بخورید و هنگام صرف غذا صحبت نکنید. همچنین خوب است مقدار کمتری غذا در وعده ‌های بیشتر مصرف شود.

مصرف بیش از اندازه کربوهیدرات ‌ها یعنی مواد نشاسته ‌ای و قندی نیز یکی از عوامل موثر در ایجاد نفخ است. مصرف غذاهای چرب هم باید به حداقل برسد، چون چربی از جمله موادی است که خروج غذا را از معده به تاخیر می ‌اندازد و به همین دلیل باید مصرف این نوع غذاها کمتر شود. در صورتی که نفخ شکم با چنین روش‌هایی بهبود پیدا نکند، حتما باید برای بررسی‌ بیشتر به پزشک مراجعه کنید.

کانال اخبار آشپزباشی
دسته بندی ها: اخبار

نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید.

پاسخ دهید

توجه: نظراتی که حاوی مطالب توهین آمیز است منتشر نخواهد شد

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد. فیلد های اجباری با *مشخص شده است. *

*
*

اپلیکیشن آشپزباشی

اپلیکیشن آشپزباشی را برروی تلفن های هوشمند خود داشته باشید!