آخرین اخبار:
آخرین به روزرسانی: ۲۱ آذر

با این اشتباهات به کلیه های خود آسیب نزنید

۲۹ شهریور ۱۳۹۵ مرضیه شکری
با این اشتباهات به کلیه های خود آسیب نزنید

وظیفه دفع مایعات اضافی و برخی سموم از بدن بر عده کلیه هاست. کلیه‌ ها یک جفت عضو داخل شکمی هستند که وظیفه اصلی آنها دفع مواد زائد مانند اوره، پتاسیم و سموم دیگر از بدن است. کاهش عملکرد کلیه ‌ها را اصطلاحا نارسایی کلیه (کم‌کاری کلیه، تنبلی کلیه) می‌نامند. در این حالت مواد زاید مانند اوره، کراتینین، پتاسیم، فسفر، اسیدها و حتی برخی از داروهای مصرفی در خون تجمع پیدا می‌کنند. تجمع این مواد منجر به بروز علائم مختلفی نظیر بی ‌اشتهایی، احساس ضعف، تهوع، استفراغ، خارش، کاهش هوشیاری و تشنج می‌شوند.

نارسایی حاد کلیه چیست؟

در صورتی که آسیب کلیوی به تازگی یعنی در چند ساعت، چند روز یا چند هفته اخیر ایجاد شده باشد و هنوز کلیه ‌ها کوچک نشده باشند، نارسایی حاد کلیه رخ داده است. در این حالت با درمان مناسب کلیه ‌ها معمولا بهبود یابند. لیکن اگر کلیه ‌ها به تدریج در طی چند ماه تا چند سال آسیب دیده باشند، معمولا کوچک می‌شوند و بیماری برگشت ‌پذیر نیست. این حالت را نارسایی مزمن کلیه می‌نامیم.

چه عواملی باعث نارسایی حاد کلیه می‌شوند

  • کاهش خون‌ رسانی به کلیه ‌ها، مثلا در اثر خون ‌ریزی شدید و شوک، اسهال و استفراغ شدید و نارسایی قلبی.
  • مصرف داروهای مسکن مانند ژلوفن، بروفن، ایندومتاسین و دیکلوفناک و حتی استامینوفن. در بین این داروها مسکن‌ های ترکیبی (مثلا نووفن) آسیب بیشتری می‌زنند و ممکن است به تدریج کلیه‌ ها را تخریب و کوچک کنند.
  • استفاده بی ‌رویه از برخی از آنتی ‌بیوتیک‌ ها مانند جنتامایسین و آمیکاسین.
  • استفاده نابجا از مواد حاجب تزریقی که برای آنژیوگرافی و سی تی اسکن و عکس‌های به اصطلاح «رنگی» به کار می‌روند.
  • تزریق مقدار زیاد ویتامین D همچنین برخی از داروهای غیرمجاز که برای بدن‌سازی استفاده می‌شوند، مواد مخدر و نیروزا و حتی برخی داروهای گیاهی که ممکن است ترکیبات و عوارض ناشناخته ‌ای داشته باشند.
  • آسیب شدید عضلانی به علت ماندن زیر آوار یا ورزش ‌های شدید.
  • انواع التهاب‌ های کلیوی به علت عفونت‌ ها، داروها و بیماری‌ های خود ایمنی.
  • انسداد مسیر ادرار به سبب سنگ دو طرفه کلیه‌ ها یا بسته شدن راه خروجی مثانه مثلا بر اثر بزرگ شدن شدید پروستات در آقایان یا افتادگی رحم یا مثانه در خانم ‌ها.

نشانه‌های نارسایی حاد کلیه چه هستند

  • کاهش حجم ادرار
  • ورم دور پلک‌ و پاها
  • گاه تغییر رنگ ادرار به رنگ چای
  • تنگی نفس
  • تهوع و استفراغ
  • کاهش سطح هوشیاری، تشنج، کما

چه آزمایشاتی نارسایی حاد کلیه را مشخص می‌کنند

برای تشخیص نارسایی کلیه آزمایشات مختلفی ممکن است لازم باشد، ولی بررسی‌های اصلی شامل موارد زیر هستند:

  • اوره و کراتینین خون
  • آزمایش کامل ادرار
  • سونوگرافی کلیه‌ ها

آیا نارسایی حاد کلیه قابل درمان است

اگر نارسایی حاد کلیه با آزمایش به موقع تشخیص داده و بیمار بستری شود، به جز در موارد خیلی شدید که منجر به بستری در آی ‌سی یو شده باشد، معمولا قابل درمان است. لیکن نارسایی کلیه در موارد شدید ممکن است خطر جانی داشته باشد. از طرفی آسیب حاد و شدید کلیوی ممکن است در سال‌ های بعد کلیه ‌ها را با کم کاری و بروز نارسایی مزمن کلیوی مواجه کند. پس بهترین برخورد با این بیماری «پیشگیری» از آن است.

پیشگیری

توجه به این موارد از طرف پزشکان، به خصوص پزشکان عمومی و پزشکان خانواده و افراد جامعه می‌تواند به پیشگیری از نارسایی حاد کلیه کمک زیادی کند.

  • از مصرف بی‌ رویه و بدون نظارت داروها به خصوص آنتی ‌بیوتیک ‌های تزریقی مانند جنتامایسین خودداری کنید. توجه نمایید، این قبیل داروها باید به مدت خیلی کوتاه و تحت نظر پزشک و با انجام آزمایشات کلیوی در بیمارستان مصرف شوند.
  • از مصرف بی ‌رویه داروهای مسکن خوراکی، تزریقی و حتی شیاف خودداری کنید.
  • در صورت نیاز به انجام آنژیوگرافی یا عکس‌های به اصطلاح «رنگی» یا سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب، پزشک شما باید ابتدا با انجام آزمایشات اوره و کراتینین خون، از سلامت کلیه‌ های شما مطمئن گردد و سپس اقدامات لازم برای پیشگیری از آسیب به کلیه‌ ها را انجام دهد.
  • در صورت ابتلا به اسهال و استفراغ شدید که باعث کم آبی بدن شود، حتما به پزشک مراجعه کنید تا مایعات بدن جبران و از کم آبی شدید بدن و کاهش عملکرد کلیه‌ ها جلوگیری گردد. در موارد بروز هر گونه خونریزی داخلی به خصوص خونریزی گوارشی نیز باید سریعا به اورژانس‌ های بیمارستانی مراجعه نمایید. خونریزی از معده به شکل استفراغ خونی و خونریزی از روده‌ ها به صورت مدفوع خونی یا مدفوع سیاه و قیری رنگ بروز می‌کند.
  • در صورت بروز هر گونه تغییر در حجم ادرار به خصوص کاهش حجم ادرار، پررنگ‌ شدن غیر عادی ادرار، تکرر یا قطع و وصل شدن ادرار یا ورم دور پلک و پاها سریعا به پزشک مراجعه کنید و آزمایشات لازم را انجام دهید./سلامتی
کانال اخبار آشپزباشی
دسته بندی ها: اخبار

نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید.

پاسخ دهید

توجه: نظراتی که حاوی مطالب توهین آمیز است منتشر نخواهد شد

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد. فیلد های اجباری با *مشخص شده است. *

*
*

اپلیکیشن آشپزباشی

اپلیکیشن آشپزباشی را برروی تلفن های هوشمند خود داشته باشید!