آخرین اخبار:
آخرین به روزرسانی: ۱ آبان

نقش وراثت در چاقی !

۱۷ دی ۱۳۹۵ ۵:۱۲ بعد از ظهر مرضیه شکری
نقش وراثت در چاقی یا چرا آب هم می خورم چاق می شوم!؟

در شهر تهران حدود ۷۰ درصد افراد بالای ۲۰ سال دارای اضافه وزن یا چاقی هستند که از پیامدهای آن افزایش موارد بیماری ‌های قلبی عروقی، ابتلا به دیابت، چربی بالا و فشار خون است. عوامل مختلفی چون نداشتن تحرک روزانه، داشتن مشاغل کم ‌تحرک، اختلالات تغذیه ‌ای و میل به پرخوری، برخی بیماری‌ ها از جمله کم‌ کاری تیروئید، بارداری و مصرف برخی داروهای کورتونی در بروز آن موثر است. ولی در کنار همه این عوامل، ژنتیک نیز نقش بسیار پر رنگی در بروز چاقی دارد تا جایی که براساس مطالعات جدید، مشخص شده که در ۴۰ تا ۷۰ درصد از موارد چاقی، وراثت دخیل است.

نقش ژنتیک در تناسب وزن

تنوع رژیم ‌های لاغری بسیار زیاد است، ولی چگونه دریابیم که کدام ‌یک از آن ها برای ما از بقیه بهتر و موثرتر است؟ برای انتخاب موثرترین روش لاغری ابتدا باید دریابید که در شما ژن چاقی وجود دارد یا خیر. در واقع، با انجام آزمایش‌ های خاصی روی DNA هر فرد می‌توان وجود ژن ‌های خاصی که فرد را مستعد اضافه وزن یا چاقی می‌‌کند، مشخص کرد. در صورت وجود این ژن ‌ها و ابتلا به چاقی یا اضافه وزن مشخص می‌شود که با رعایت چه نوع رژیم غذایی و کدام دسته از ورزش ‌ها می‌توان بر مشکل چاقی یا اضافه وزن غلبه کرد.

باید توجه داشته باشید که اگر فردی ژن چاقی را فقط از پدرش بگیرد، احتمال این‌ که مبتلا به چاقی ژنتیک بشود، زیاد نیست، اما اگر این ژن را از هر دو والد دریافت کند به طور قطعی مبتلا به این نوع چاقی خواهد شد. بررسی ‌های ژنتیک برای تشخیص عامل ژنتیک چاقی در آزمایشگاه‌ های خاصی در کشور ممکن است. البته هزینه‌های انجام این آزمایش‌ها زیاد (۹۳۰ هزار تومان) است.

چاقی ‌هایی همراه با افزایش چربی و قند خون

پنج ژن وجود دارد که مسئول چاقی و اضافه وزن در افراد است. در برخی افراد، ژن چاقی به تولید نوعی پروتئین منجر می‌شود که میل زیادی برای ترکیب با اسیدهای چرب دارد، همین عامل باعث افزایش توده بدنی، چربی شکمی و کاهش متابولیسم در موقع استراحت می‌شود. میزان تری ‌گلیسیرید خون افراد دارنده این نوع ژن، حتی در هنگام ناشتا بودن نیز افزایش می ‌یابد که این مساله آنان را مستعد ابتلا به دیابت نیز می‌کند.

در چنین شرایطی باید از مصرف اسید‌های چرب اشباع پرهیز و بیشتر از اسیدهای چرب غیر اشباع به خصوص امگا استفاده شود. به‌ علاوه رژیم ‌های غنی از کربوهیدرات به ویژه سبزیجات، نان و غلات کامل نیز به چنین افرادی توصیه می‌شود. در صورت رعایت رژیم کم کربوهیدرات، احتمال کاهش وزن در این افراد افزایش می ‌یابد. همچنین انجام ۶۰ تا ۹۰ دقیقه پیاده‌ روی قبل از صرف غذا برای کاهش چربی خون و کاهش وزن نیز تا حدودی سودمند خواهد بود.

قوی ‌ترین ژن عامل چاقی

از میان پنج نوع ژن عامل چاقی، ژنی که قوی ترین عامل ارثی خطرساز چاقی به شمار می‌رود، به کاهش حس سیری و در نتیجه افزایش دریافت کالری در افراد منجر می‌شود. ورزش و رژیم غذایی در خنثی کردن تاثیر این ژن تاثیرگذار است. به‌ علاوه استفاده از رژیم پر پروتئین به کاهش اثر این ژن و کاهش وزن منجر می‌شود. استفاده از غذاهایی که میزان اسید چرب غیر اشباع و ترانس کمی دارد مانند غذاهای دریایی، میوه ‌ها، سبزیجات، به ویژه گوجه ‌فرنگی، غلات سبوس ‌دار، مغزها و دانه ‌ها و نیز داشتن فعالیت فیزیکی شدید مانند دویدن به ‌مدت ۳۰ دقیقه روزانه در کاهش وزن افراد دارنده ژن فوق موثر است.

ژن عامل چاقی در کودکان

در کودکان ناقل ژن چاقی، میزان ریزه ‌خواری زیاد است و در صورت کم تحرکی یا بی‌حرکتی، احتمال چاقی نیز در آنان بیشتر می‌شود. ناقلان این ژن در کنترل اشتها و اجتناب از ریزه‌ خواری نیز مشکل دارند، اما با افزایش تعداد وعده‌ های غذایی، افزایش تحرک و فعالیت جسمی می‌توان تاثیر این ژن را کاهش داد. بررسی ژنتیک در کودکان چاق بهتر است در سنین شش تا هشت سالگی صورت بگیرد، زیرا در این سنین با بهره‌ گیری از برنامه غذایی و تحرکی متناسب طی دو سال می‌توان اثر ناشی از ژن را برای همیشه در فرد مهار کرد. البته اثر بخشی برنامه پیشنهادی برای مقابله با چاقی باید با همکاری یک متخصص تغذیه و در مواردی یک روانپزشک و همراهی دیگر اعضای خانواده صورت بگیرد.

توصیه‌های عمومی برای تنظیم وزن

  • مراقب میزان خوردن و فعالیت فیزیکی روزانه خود باشید.
  • به میزان معادل وزن بدن ‌تان، آب بنوشید. به طور مثال اگر وزنتان ۷۵ کیلوگرم است باید حدود ۹ لیوان آب در روز بنوشید.
  • حداقل هشت ساعت طی شب بخوابید. مطالعات نشان داده است که خوابیدن کمتر از ۵‌/‌۷ ساعت در روز باعث افزایش وزن و پروسه کاهش وزن مشکل ‌تر می‌شود.
  • از مصرف جایگزین ‌های مصنوعی شکر خودداری کنید. مواد قندی مصنوعی در متابولیسم بدن آن را با شکر طبیعی اشتباه گرفته و باعث افزایش سطح انسولین و کاهش قند خون می‌شود که در نتیجه آن احساس گرسنگی بیشتری می‌کنید.
  • مصرف نمک را محدود کنید.
  • استرس ‌تان را کنترل کنید.
کانال اخبار آشپزباشی
دسته بندی ها: اخبار

نظری ارسال نشده است ، اولین نفر باشید.

پاسخ دهید

توجه: نظراتی که حاوی مطالب توهین آمیز است منتشر نخواهد شد

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد. فیلد های اجباری با *مشخص شده است. *

*
*

اپلیکیشن آشپزباشی

اپلیکیشن آشپزباشی را برروی تلفن های هوشمند خود داشته باشید!